Rembrandt - Нидерландский Jacoba van Velde Учебный сайт

Rembrandt - Нидерландский




reshenie-k-nomu-ozeru-podletelo-gusej-togda-tak-kak-to-otkuda-otvet-127.html
reshenie-karar-o-podderzhke-kompleksnogo-proekta-kulturnoe-nasledie-drevnij-gorod-bulgar-i-ostrov-grad-sviyazhsk.html

Rembrandt

XXIV


Rembrandt lag onbewegelijk in de bedstede en neuriede zacht voor zich heen. De najaarszon scheen in de kamer, nog temperend warm en met welige gloed312. De meester zong een oud liedje; hij had het misschien gehoord van Titus misschien van Cornelia313. Hij keek om zich heen. Hendrickje314 bleef lang uit vandaag. Het atelier lag in helder geel middagschijnsel. Waar bleven de kinderen?315.
En waar was de vreemde schilder, die hem nooit anders dan «meester» noemde, maar wiens naam hem steeds weer ontschoot316? En waar was Titus? Hij had hem in al zo Iang niet meer gezien. Ach, hoe kon hij dat nu ook vergeten! De jongen was immers getrouwd. Maar woonde hij dan niet hier? - Het denken was zo moeilijk. Rembrandt kneep de ogen dicht. Ik denk niet meer...
Hij wendde het gezicht naar de wand en sluimerde weg. Hij werd spoedig weer wakker317. Het moede gevoel in zijn hoofd was verdwenen. Hij zuchtte behagelijk en rekte zich. Was het morgen? Hij richtte zich op den elleboog half op, maar de jicht doorschoot hem.
- Ai, zei hij zacht en wreef de pijnlijke plek.
Hij trok de nachtmuts van het hoofd en wikkelde den hoofddoek om, die hij nu altijd droeg overdag. De zon ging koesterend318 over zijn gekromde handen. Hij stak ze naar het licht toe, als naar het weldadig vuur van een brandende haard. Waar waren de kinderen? - Late vliegen zoemden in den lichtbundel bij het raam. Hij gleed uit de bedstede en tripte langzaam door de kamer. Hij sloeg zijn mantel om. Dan begon hij iets te zoeken. Linnen. En verf. Na enige moeite319 ontdekte hij beide. Hij spande het doek op; het kostte hem tijd, voor320 hij er in slaagde. De verf op zijn palet was gedroogd. Hij krabde het hout zorgvuldig schoon en mengde nieuwe kleuren.
Straks zou Titus komen. Met zijn vrouw. Met Magdalena van Loo. O, hij kende haar; hij had meermalen haar portret geschilderd! Hij zou hen waardig ontvangen. Een nieuw doek wilde hij zijn zoon geven, een kleine hulde. Hij was zeer trots op Titus. Hij zou hem schilderen, hem en zijn vrouw en het kind. Hij wist nog wel, hoe het heette. Titia heette het! Het kwam immers elken dag bijna, en bracht hem een appel of kersen, of liet hem bonte poppen zien en groette met de kleine hand: dag321 grootvader. - En wanneer zij dan boven was, zou ook Titus komen, die leek op een edelman bij Moro322, en met hem spreken en vertellen van de grootse zaken, die hij deed en van zijn reizen en hem nieuwe schilderstukken laten zien; en daarna zou er geld op tafel vallen met sterke, vrolijke echo van goed gemunt geld voor wijn en brandewijn.
Rembrandt lachte vergenoegd en klakte de tong tegen het gehemelte.
Hij wilde zijn zoon schilderen, hem met het portret verwelkomen. - De hand van den meester zette een koortsachtige tekening op. Titus en daarnaast Magdalena; en vóór hen een open ruimte voor het kind. - Aan wie deed Magdalena hem denken?323 Van wie had zij het rosse haar, de volle lippen, de zachtgewelfde slapen?... Het was verwonderlijk en vertrouwd; hij kende het.., Het was bijna, of324 de geur van een jong lichaam naar hem overwoei. Eens, toen ook hij jong was, had hij een vrouw gekend met zulk ros haar en zulke warme Iippen...
Rembrandt streek met de hand over de ogen. Het herfstig goud glansde verholen over het linnen. De verven glommen in een mild schijnsel. De mee­ster hoorde weer het gonzen der vliegen. Hij sloeg er met het penseel naar. Zij leidden hem af. Hij wendde zich terug naar het doek. Het vage mijmeren spon hem opnieuw in met onzichtbare najaarsdraden325.
Hij wist niet meer, welke vrouw hij portretteerde. Herinneringen en dromen doorspeelden de werkelijkheid. Magdalena, Hendrickje, Saskia... Saskia. Hij neuriede den naam en bewoog wiegend het hoofd. Alles keerde terug. Sa­skia. Eensklaps zweeg hij. De hand lag stil326. Saskia. Er stak hem oude bekende pijn bij het woord. Hij streek weer de hand over het voorhoofd. Moeizaam kruisten de rimpels zich. Hij schudde het hoofd. Wat was er gebeurd? Hij wist niets meer.
De wolk trok voorbij. Weer begon hij te werken. De kleuren hingen zwaar en goudig aan zijn penseel. Een man - een vrouw - een kind. Twee, drie kinderen. Aan wren behoorden ze? Hij wist het niet. Een vrouw baart kindaren. Had Titus kinderen? - Kende hij de namen ook? Ja, het waren Titia, Rem­brandt, Saskia...
Hij dacht niet meer, droomde niet meer. Er groeide een bovenmenselijke liefde in hem. Hij beminde de kleine, stille wezens op het doek, die hij tot leven riep327. Hij beminde ze tot tranen toe. Hij wiste zijn mouw langs de ogen en glimlachte weer gebrekkig en stamelend. Hij was gelukkig. Geluk deed altijd pijn. Een doordringende pijn, die alle zenuwen laat trillen: Rembrandt is tè328 gelukkig. Nu heeft hij ze allen weer. Nu is alle leed hersteld329. De zon schijnt in zijn gelaat. Saskia, Hendrickje, Magdalena, Cornelia. Hijzelf330, Ti­tus, de kinderen; kinderen, die gestorven zijn en kinderen nimmer-geboren...
Het penseel glijdt naar den grond. Rembrandt staat op, maar hij bukt er zich niet meer naar331. Het doek is af. Nu kunnen ze komen. Hij laat de kiel van de schouders glijden; hij wikkelt den hoofddoek af. Hij is moe, moe. Het bed. Hij laat zich op de dekens vallen. Hij lacht breed, tevreden en breed. Een traan drupt nog op zijn wang. Hij trekt de dekens zijdelings om zich heen, en nestelt zich in de warmte. De middag gaat om. De zon schijnt niet meer naar binnen. De schemering stuift als grijze as door het atelier en bedekt de meubels. Dof glimt het koper, dof de spiegel, waarvoor hij zichzelf zo dikwijls geschiiderd heeft... Nu kunnen ze komen...
O milde nacht! -
De avond wies332 toen Suythoff333 en Cornelia binnentraden om hem te halen334 voor den maaltijd. Het was vreemd stil in de kamer. Zij bleven in de deuropening staan en keken elkander aan.
Dan vloog Cornelia met een schreeuw naar de bedstede. Rembrandt was dood.

Jacoba van Velde

335


mpedagog.ru